تبلیغات
تهران قدیم و موضوعات پیرامون آن - اولین وسایل نقلیه در تهران

اولین وسایل نقلیه در تهران

دوشنبه 26 مهر 1389 08:15 ب.ظ

نویسنده : شیرین غفوری
ارسال شده در: تهران قدیم و موضوعات پیرامون آن ،

نخستین خودرو تهران

وسیله نقلیه طبقات متوسط اسب یا الاغ بود. خانواده های فقیر دارای وسیله شخصی و منحصر به فرد نبودند. این گروه از وسیله نقلیه عمومی استفاده می كردند و گاهی برای صرفه جویی مسیری طولانی را پیاده می پیمودند. آن وقت ها تهران اگرچه اتوبوس نداشت اما رفت و آمد در یكی، دو مسیر مشخص ساده تر انجام می شد و واگن اسب هایی در آن مسیرها تردد داشتند. این واگن ها در دو مسیر مشغول كار بودند:

 1- یك مسیر از مدرسه نظام كه در انتهای غربی خیابان سپه و میدان باغشاه، میدان حر فعلی قرار داشت آغاز و به میدان هشت گنبد (میدان حسن آباد كنونی) ختم می شد.

 2- مسیر بعدی از بازار آغاز و به خیابان چراغ برق می رفت وواگن اسبی به وسیله دو تا چهار اسب بر روی ریل به حركت درمی آمد. یكی دیگر از اقداماتی كه در حركت مستمر واگن اسبی ها انجام می گرفت تعویض اسب های خسته بود كه در انتهای مسیرها انجام می شد.

ناكافی بودن وسایل حمل و نقل شهری و بین شهری و نارضایتی مردم از وضع موجود دولت را به صرافت تامین تسهیلاتی جهت ایاب و ذهاب مردم انداخت و به پشتوانه این فكر اولین خط آهن ایران بین تهران و شهرری ایجاد شد و مورد بهره برداری قرار گرفت و برای نخستین بار ترن های بخاری با عنوان ماشین دودی در مسیر تهران، شهرری دایر شد.اولین بلیتی كه در زمان ناصرالدین شاه برای ماشین دودی چاپ شد سه شاهی قیمت داشت، در زمان مظفرالدین شاه به پنج شاهی و زمان احمدشاه به _هفت شاهی و پس از آن به 10 شاهی رسید

اولین اتومبیل ظاهراً از سال 1283 شمسی وارد ایران شده به اشاره ناظم الاسلام حدود 10 اتومبیل در تهران وجود داشت. مظفرالدین شاه در سفر خود به اروپا در سال 1279 دو اتومبیل با دو راننده فرانسوی به تهران آورده است. اولین اتومبیل هایی كه وارد تهران شد سواری های فورد كروكی بود كه سرعتشان از 40 كیلومتر تجاوز نمی كرد و ظرفیت این اتومبیل ها چهار نفر بود. اتومبیل های باری نیز عبارت از چند كامیون زنجیری با لاستیك توپر با دیفرانسیل بود. نوعی وسیله نقلیه شبیه وانت بارهای فعلی در تهران رفت و آمد می كرد.

 

اولین اتوبوس در ایران توسط یک تاجر بلژیکی در شهر رشت به کار گرفته شد، اما به مرور زمان و با توجه به میزان کرایه سودآوری و زیر ساخت های حمل و نقل توجیه اقتصادی آن رد شد و به همین دلیل اتوبوس به کار گرفته شده به یکی از تجار ایرانی به نام (معین التجار) فروخته شد.او نیز پس از انقلاب مشروطه اتوبوس خود را به تهران آورد و با کرایه هر نفر 3 شاهی مشغول به فعالیت شد که به مرور زمان تقاضا برای استفاده از این خودرو بیشتر از قبل شد و پس از چند سال با ورود چند اتوبوس توسط تجار مختلف به شهر رونق زیادی در جابه جایی مسافر شکل گرفت.اما اغلب اتوبوس های شاغل با توجه به مسافت طی شده از اروپا تا مقصد به کارگیری در ایران، بعد مسافت و زمان حمل، مستهلک بودند و هزینه حمل و نقل بالایی را طلب می کردند که در نهایت باعث پایه گذاری صنعت اتومبیل سازی در ایران شد.براین اساس اولین اتوبوس های مونتاژ شده در سال 1290 شمسی وارد تهران شدند که حدود 5 درصد جابه جایی مسافران آن زمان توسط 500 دستگاه اتوبوس انجام می گرفت.

در زمان صدارت  وثوق الدوله در سال 1298 با توجه به افزایش نارضایتی مردم از نحوه جابه جایی مسافر، دولتمردان بر آن شدند تا با ایجاد یک اداره به سازماندهی و نظم بخشیدن به حمل و نقل شهری بپردازند که پس از مدتی بحث و تفحص این اداره در بلدیه (شهرداری) پایه گذاری شد. شهرداری موظف شد قوانینی وضع کند تا تسهیلات لازم را برای مسافران ایجاد کند که این قوانین شامل میزان کرایه، زمان کار ناوگان، تثبیت خطوط  و آیین نامه انضباطی بود.

در اولین گام شهرداری تمام اتوبوس ها را موظف به دریافت پلاک شناسایی خودرو نمود و در زمان کریم آقا بوذرجمهری، جهت کنترل خطوط هر خط دارای ناظری شد تا بر رعایت ناوگان خطوط نظارت کند. در شهریور سال 1320 نیز تعداد 100 دستگاه اتوبوس در تهران کار می کردند که حدود 90 دستگاه آن بنز بود.در همین سال اتوبوس های «زایس» روسی وارد ایران شدند و در سال 1331 دولت آقای سهیلی اجازه فعالیت شرکت های خصوصی حمل و نقل را صادر کرد.

 





دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: دوشنبه 26 مهر 1389 09:25 ب.ظ